{"id":3267,"date":"2025-10-13T11:13:41","date_gmt":"2025-10-13T09:13:41","guid":{"rendered":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/?p=3267"},"modified":"2025-10-13T11:13:45","modified_gmt":"2025-10-13T09:13:45","slug":"scrubsy-to-calkiem-swiezy-wynalazek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/2025\/10\/13\/scrubsy-to-calkiem-swiezy-wynalazek\/","title":{"rendered":"Scrubsy to ca\u0142kiem \u015bwie\u017cy wynalazek"},"content":{"rendered":"\n

Str\u00f3j chirurgiczny to ca\u0142kiem \u015bwie\u017cy wynalazek<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cki i filmy o historii rozwoju chirurgii i medycyny s\u0105 jak najlepsze thrillery. A to dlatego, \u017ce wszystko, co jawi si\u0119 dzi\u015b jako podstawowy standard (higieny czy ubioru) dla pionier\u00f3w medycyny by\u0142o zagadk\u0105. Zagadk\u0105, kt\u00f3r\u0105 dopiero musieli rozwik\u0142a\u0107. Zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o szpitalne zaka\u017cenia i wymogi czysto\u015bci!\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Nawet je\u015bli niekt\u00f3rzy lekarze widzieli czy przeczuwali pewne zagro\u017cenie, to jeszcze w po\u0142owie XIX w. nieliczne propozycje zachowania wi\u0119kszej higieny by\u0142y przyjmowane jako wrogie dla ca\u0142ych \u015brodowisk lekarskich. Zreszt\u0105 wtedy w podr\u0119cznikach medycyny mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107, \u017ce gor\u0105czka po\u0142ogowa jest rodzajem choroby epidemicznej, ma zwi\u0105zek z zaburzeniami atmosferycznymi albo \u201ezapustnym\u201d mlekiem rodz\u0105cych. Tylko nieliczni lekarze wbrew powszechnej opinii twierdzili, \u017ce gor\u0105czk\u0119 po\u0142ogow\u0105 wywo\u0142uje infekcja z winy lekarzy i student\u00f3w, kt\u00f3rzy po sekcjach zw\u0142ok nie myj\u0105c r\u0105k, przeprowadzaj\u0105 badania po\u0142o\u017cnic.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Jednak takie \u201enowatorskie\u201d pogl\u0105dy by\u0142y wy\u015bmiewane przez katedry uniwersyteckie w ca\u0142ej Europie. Zalecenie mycia r\u0105k przed wej\u015bciem do szpitala (dopiero z czasem zarz\u0105dzono mycie r\u0105k przed ka\u017cdym badaniem!) wydane 15 maja 1847 r przez w\u0119gierskiego lekarza Ignacego Filipa Semmelweisa by\u0142o prze\u0142omem higienicznym tamtych czas\u00f3w (te\u017c dlatego, \u017ce bakterie wywo\u0142uj\u0105ce gor\u0105czk\u0119 poporodow\u0105 odkryto dopiero 30 lat p\u00f3\u017aniej).<\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe, chocia\u017c dla nas mo\u017ce oczywiste, ta jedna zmiana pozwoli\u0142a na drastyczne zmniejszenie \u015bmiertelno\u015bci rodz\u0105cych kobiet. Dzi\u015b uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Semmelweis by\u0142 pierwszym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry poj\u0105\u0142 tajemnic\u0119 septyki i aseptyki. Niestety nikt z jego wsp\u00f3\u0142czesnych go nie s\u0142ucha\u0142. Lekarz ca\u0142e \u017cycie by\u0142 mocno krytykowany i odrzucany przez \u015brodowisko medyczne. Ze wzgl\u0119du na ten ostracyzm, ale te\u017c wielkie poczucie winy, kt\u00f3re jego odkrycie w nim wywo\u0142a\u0142o, ostatecznie sko\u0144czy\u0142 w szpitalu dla ob\u0142\u0105kanych.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b w nauce pod nazw\u0105 \u201eodruchu Semmelweisa\u201d (Semmelweis reflex) rozumiemy automatyczne odrzucenie nowej wiedzy, kt\u00f3ra stoi w sprzeczno\u015bci z uznanymi przekonaniami i schematami my\u015blowymi. Mimo dost\u0119pu do ogromu wiedzy, rozwoju psychologii i nauki r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b cz\u0119sto nie chcemy uzna\u0107 prawdy, gdy jej zaakceptowanie oznacza obalenie naszego dotychczasowego porz\u0105dku my\u015blowego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do sto\u0142u chirurgicznego. Pierwsi chirurdzy nie tylko nie myli r\u0105k, ale nie dezynfekowali r\u00f3wnie\u017c narz\u0119dzi operacyjnych oraz oczywi\u015bcie nie u\u017cywali fartuch\u00f3w. Operacje przeprowadzali w codziennych ubraniach, chocia\u017c na sali mile widziany by\u0142 kolor czarny, bo nie by\u0142o na nim wida\u0107 krawi. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c, \u017ce chirurdzy cz\u0119sto nosili czarne surduty aby podkre\u015bli\u0107 szacunek i ponur\u0105 natur\u0119 swojej pracy. Powszechne dla chirurga by\u0142o zrzucenie marynarki, podwini\u0119cie r\u0119kaw\u00f3w i rozpocz\u0119cie operacji. Od tak, bez wi\u0119kszych przygotowa\u0144. Fartuchy medyczne nie by\u0142y rutynowo noszone a\u017c do po\u0142owy XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszej wiedzy na temat historii stroju chirurgicznego pochodzi z rysunk\u00f3w i obraz\u00f3w z tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Kto by pomy\u015bla\u0142, znaj\u0105c t\u0119 histori\u0119, \u017ce po latach fartuch medyczny b\u0119dzie potocznie nazywany „scrubs” z powodu, \u017ce jest noszony w sterylnym, czystym, „szorowanym” \u015brodowisku. W ka\u017cdym razie na przestrzeni lat str\u00f3j chirurgiczny bardzo ewoluowa\u0142. Dzisiejsze uniformy medyk\u00f3w, opr\u00f3cz bezpiecze\u0144stwa, maj\u0105 by\u0107 wygodne i funkcjonalne.\u00a0 Na szcz\u0119\u015bcie dla samych medyk\u00f3w jak i pacjent\u00f3w, scrubs\u2019y mog\u0105 te\u017c by\u0107 obecnie estetyczne i kolorowe!\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ciekawostki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1883 – niemiecki chirurg, Gustav Neuber z Kilonii, jako pierwszy u\u017cy\u0142 sterylizowanego fartucha chirurgicznego, podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 zachowania pe\u0142nej czysto\u015bci we wszystkich aspektach operacji. Lekarz otworzy\u0142 sw\u00f3j prywatny szpital, gdzie wprowadzi\u0142 nowoczesne zasady ja\u0142owo\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

William Halsted stworzy\u0142 gumowe r\u0119kawiczki operacyjne dla sanitariuszki Karoliny Hampton, w kt\u00f3rej by\u0142 zakochany i kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej po\u015blubi\u0142. Delikatna sk\u00f3ra piel\u0119gniarki \u017ale reagowa\u0142a na \u015brodki odka\u017caj\u0105ce, wi\u0119c Halsted z troski o jej d\u0142onie zaatakowane przez egzem\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 odkryciom. Jurgen Thorwald w ksi\u0105\u017cce \u201eStulecia chirurg\u00f3w\u201d nazywa\u0142 wynalezione przez niego r\u0119kawiczki \u201er\u0119kawiczkami mi\u0142o\u015bci\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

1893 – dr Joseph Bloodgood, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce praktyka zak\u0142adania r\u0119kawiczek podczas operacji stosowana przez piel\u0119gniark\u0119 Hampton zmniejszy\u0142a liczb\u0119 zaka\u017ce\u0144 pooperacyjnych. Lekarz opublikowa\u0142 wyniki pracy pokazuj\u0105ce, skuteczno\u015b\u0107 u\u017cywania gumowych r\u0119kawic podczas operacji. Bloodgood by\u0142 pierwszym chirurgiem, kt\u00f3ry za\u017c\u0105da\u0142, aby wszyscy bior\u0105cy udzia\u0142 w operacjach nosili takie gumowe r\u0119kawiczki. Inna sprawa, \u017ce chirurdzy byli temu pocz\u0105tkowo bardzo niech\u0119tni, poniewa\u017c r\u0119kawiczki powodowa\u0142y „upo\u015bledzenie zmys\u0142y dotyku”.<\/p>\n\n\n\n

Pandemia grypy hiszpanki (1918\u20131920) i rosn\u0105ce zainteresowanie teori\u0105 zarazk\u00f3w spowodowa\u0142y, \u017ce niekt\u00f3rzy chirurdzy nosili podczas operacji bawe\u0142niane maski, aby chroni\u0107 si\u0119 przed zaka\u017ceniem. \u015arodowisko lekarskie by\u0142o jednak podzielone i jeszcze w latach dwudziestych wielu chirurg\u00f3w za wszelk\u0105 cen\u0119 unika\u0142o zak\u0142adania masek \u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Str\u00f3j chirurgiczny to ca\u0142kiem \u015bwie\u017cy wynalazek Ksi\u0105\u017cki i filmy o historii rozwoju chirurgii i medycyny s\u0105 jak najlepsze thrillery. A to dlatego, \u017ce wszystko, co jawi si\u0119 dzi\u015b jako podstawowy standard (higieny czy ubioru) dla pionier\u00f3w medycyny by\u0142o zagadk\u0105. Zagadk\u0105, kt\u00f3r\u0105 dopiero musieli rozwik\u0142a\u0107. Zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o szpitalne zaka\u017cenia i wymogi czysto\u015bci!\u00a0 Nawet je\u015bli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3270,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/5-thumb.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3267"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3271,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions\/3271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nau-uniforms.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}